Lần này, chúng tôi muốn biên soạn tài liệu về CCL, một hình thức thể hiện quyền sử dụng tác phẩm. Những người sáng tạo nội dung đôi khi phải trải qua các quy trình phức tạp để bảo vệ bản quyền đối với nội dung mình tạo ra hoặc hỏi ý kiến tác giả gốc khi sử dụng nội dung khác để tạo tác phẩm phái sinh cấp 2. CCL là khái niệm giúp việc này trở nên thuận tiện hơn.
Khái niệm CCL
Giảm bớt thủ tục xin phép để sáng tạo nội dung thuận tiện hơn!
CCL là chữ viết tắt của Creative Commons License, chỉ một loại giấy phép mở cho phép chủ sở hữu bản quyền của nội dung công bố trước các điều kiện sử dụng tác phẩm, để người muốn sử dụng có thể sử dụng tác phẩm sáng tạo thông qua thủ tục đơn giản mà không phải xin phép riêng chủ sở hữu bản quyền.
CCL cung cấp một phương thức đơn giản và được tiêu chuẩn hóa để nhiều đối tượng, từ những người sáng tạo cá nhân thường điều hành blog, kênh YouTube đến doanh nghiệp và cơ quan công quyền, có thể cấp phép sử dụng bản quyền đối với nội dung mình tạo ra.
Nếu nội dung do tác giả tạo ra, chẳng hạn như ảnh, tài liệu hoặc video, có biểu tượng CCL, người dùng có thể dễ dàng kiểm tra các điều kiện sử dụng tác phẩm đó và tự do sử dụng theo các điều kiện này mà không cần liên hệ từng tác giả gốc để xin phép.
CCL mang lại hiệu quả cao hơn cho trí tuệ tập thể
Những ví dụ tiêu biểu về việc áp dụng CCL là Wikipedia và Namuwiki, các bách khoa toàn thư trực tuyến đồng thời là thành quả của trí tuệ tập thể. Còn Korea Open Government License (KOGL) là trang web cho phép sử dụng các tác phẩm của khu vực công.
Tổng hợp các biểu tượng CCL
Bảng tổng hợp các biểu tượng CCL
Trên đây là nội dung tổng hợp về các biểu tượng CCL cần kiểm tra để sử dụng tác phẩm. Có tổng cộng 5 biểu tượng, và việc kết hợp chúng tạo ra 6 loại quyền sử dụng.
Để sử dụng tác phẩm, việc kiểm tra các biểu tượng CCL này là bước bắt buộc. Nếu sử dụng vượt quá phạm vi quyền được cấp, hành vi đó rõ ràng vi phạm luật bản quyền và có thể gây ra vấn đề.
Giải thích chi tiết từng biểu tượng
※ Ý nghĩa của 5 biểu tượng
▶ CC (Chia sẻ)
Đây là nội dung được hiển thị mặc định, có nghĩa là chia sẻ tác phẩm của mình.
▶ Ghi công tác giả
Điều kiện tiên quyết là phải ghi rõ thông tin về tác giả trong phần ghi nguồn.
▶ Phi thương mại
Không cho phép sử dụng tác phẩm đó cho mục đích thương mại (nhằm tạo ra lợi nhuận).
▶ Cho phép sửa đổi với điều kiện tương tự
Cho phép tạo tác phẩm khác với điều kiện ghi rõ giấy phép có cùng các điều kiện.
▶ Không cho phép sửa đổi
Không cho phép sửa đổi tác phẩm này hoặc biến đổi tác phẩm để tạo ra tác phẩm phái sinh cấp 2.
※ 6 loại giấy phép sử dụng tác phẩm
▶ Ghi công (CC BY)
Đây là giấy phép mở cho phép sử dụng tác phẩm cho cả mục đích phi thương mại lẫn mục đích tạo ra lợi nhuận, miễn là ghi rõ tác giả. Giấy phép này được sử dụng khi tác giả đặc biệt mong muốn tác phẩm của mình được sử dụng rộng rãi. Quyền này thường được cấp cho các tác phẩm của khu vực công, chẳng hạn như các tác phẩm trên KOGL.
▶ Ghi công - Chia sẻ tương tự (CC BY-SA)
Phải ghi rõ tác giả, và tác phẩm phái sinh cấp 2 mới cũng phải áp dụng cùng giấy phép. Điều này có nghĩa là tác phẩm phái sinh cấp 2 cũng được phép sử dụng cho mục đích thương mại. Wikipedia là một ví dụ tiêu biểu về nơi sử dụng giấy phép này.
▶ Ghi công - Không phái sinh (CC BY-ND)
Cho phép phân phối lại cho cả mục đích thương mại và phi thương mại với điều kiện ghi công tác giả và không sửa đổi nội dung.
▶ Ghi công - Phi thương mại (CC BY-NC)
Chỉ cho phép sửa đổi tác phẩm cho mục đích phi thương mại (không vì lợi nhuận), với điều kiện bắt buộc phải ghi công tác giả của tác phẩm gốc.
▶ Ghi công - Phi thương mại - Chia sẻ tương tự (CC BY-NC-SA)
Phải ghi rõ tác giả của tác phẩm gốc và áp dụng cùng giấy phép cho tác phẩm phái sinh cấp 2, đồng thời chỉ được phép sửa đổi tác phẩm cho mục đích phi thương mại.
▶ Ghi công - Phi thương mại - Không phái sinh (CC BY-NC-ND)
Đây là giấy phép có nhiều hạn chế nhất trong số 6 giấy phép CC. Phải ghi rõ tác giả gốc, không được thực hiện bất kỳ sửa đổi nào và cũng không được sử dụng cho mục đích thương mại. Chỉ có thể sử dụng ở mức tải xuống và chia sẻ.
Trên đây, chúng ta đã tìm hiểu về CCL, một hình thức giúp đơn giản hóa thủ tục cấp phép sử dụng bản quyền để sử dụng tác phẩm thuận tiện hơn. Nếu người sáng tạo hoặc người sử dụng nội dung nắm được khái niệm này để bảo vệ các quyền đối với tác phẩm sáng tạo, họ sẽ có thể tạo hoặc sử dụng tác phẩm phái sinh cấp 2 một cách thuận tiện, không gặp những thủ tục phiền hà.
Hy vọng tài liệu này giúp bạn nắm vững khái niệm CCL và có thể sáng tạo, sử dụng nội dung một cách cẩn trọng để tránh vi phạm luật bản quyền trong tương lai.
