Những đồ vật chúng ta sử dụng hằng ngày và vô số sản phẩm từ nước ngoài đã đi qua những tuyến đường nào để đến tay chúng ta? Phần lớn được chở trên những tàu container khổng lồ và cập các cảng biển lớn như cảng Busan hay cảng Incheon. Tuy nhiên, cảng biển tiếp giáp với biển chưa phải là điểm cuối của toàn bộ hoạt động logistics. Hàng chục nghìn container được dỡ tại cảng lại được đưa lên vô số xe tải và tàu hỏa để phân phối đến khắp cả nước.
Trong quá trình này, nơi xảy ra tình trạng thắt nút cổ chai nghiêm trọng nhất chính là bản thân cảng biển. Không thể chất container vô hạn trên diện tích cảng chật hẹp, và nếu hàng chục nghìn xe tải cùng đi vào, các tuyến đường xung quanh sẽ tê liệt. Cơ sở logistics mang tính đổi mới ra đời để giải quyết vấn đề này chính là ICD (Inland Container Depot, cảng container nội địa). Trong bài này, chúng ta sẽ tìm hiểu chi tiết định nghĩa, vai trò của ICD, được gọi là “cảng trong nội địa”, và lý do vì sao cơ sở này lại thiết yếu đối với hệ thống logistics của chúng ta.
ICD là gì?: Khái niệm và định nghĩa
ICD là viết tắt của Inland Container Depot, có nghĩa đen là “nơi lưu trữ container nằm trong nội địa”. Đây là đầu mối logistics được xây dựng tại khu vực nội địa không giáp biển để thực hiện các chức năng tương tự cảng biển.
Để dễ hiểu, hãy hình dung ICD là một “cảng không có biển”. Tại cảng biển, tàu cập bến để dỡ container, còn tại ICD, đường sắt (tàu hỏa) hoặc xe tải lớn sẽ chở container đến thay cho tàu biển.
ICD không đơn thuần là kho tạm chứa container. Đây là một bến logistics tổng hợp, thực hiện cả nghiệp vụ thông quan của cơ quan hải quan, tập kết và phân loại hàng hóa xuất nhập khẩu, lưu giữ và tiếp nhận, xuất trả empty container (container rỗng), đồng thời đóng vai trò điểm kết nối giữa vận tải đường sắt và đường bộ. Một ICD tiêu biểu của Hàn Quốc là “Uiwang ICD” nằm tại thành phố Uiwang, tỉnh Gyeonggi, giữ vai trò then chốt trong lưu thông hàng hóa xuất nhập khẩu của vùng thủ đô.
Đưa chức năng cảng biển vào nội địa: Những vai trò cốt lõi của ICD
Những vai trò quan trọng nhất của ICD trong hệ thống logistics có thể được tóm lược thành ba vai trò chính.
1. Giảm ùn tắc cảng biển (Port Congestion Relief)
Diện tích cảng biển có giới hạn. Khi một tàu container khổng lồ dỡ hàng nghìn container cùng lúc, bãi container trong cảng (CY, Container Yard) sẽ nhanh chóng đầy kín. Nếu những container này không được chuyển vào nội địa kịp thời, hiệu quả vận hành cảng sẽ giảm mạnh.
Trong trường hợp này, ICD đóng vai trò “vùng đệm”. Các container cập cảng được lập tức vận chuyển với số lượng lớn bằng đường sắt hoặc xe tải lớn đến ICD trong nội địa. Cách này giúp nhanh chóng giải phóng mặt bằng cảng, tránh cản trở tàu tiếp theo vào cảng và dỡ hàng.
2. Đưa nghiệp vụ thông quan vào nội địa (Inland Customs Clearance)
Về nguyên tắc, hàng hóa từ nước ngoài phải hoàn tất thủ tục thông quan tại hải quan trong cảng mới được chuyển vào nội địa. Tuy nhiên, nếu mọi lô hàng đều chờ thông quan tại cảng, tình trạng ùn tắc sẽ càng nghiêm trọng.
ICD là “khu vực bảo thuế” do cơ quan hải quan chỉ định, cho phép đưa hàng hóa chưa hoàn tất thông quan tại cảng đến ICD dưới hình thức “vận chuyển chịu sự giám sát hải quan”. Chủ hàng (người sở hữu hàng hóa) có thể thuận tiện làm thủ tục thông quan và nhận hàng tại ICD gần nhà. Điều này không chỉ giúp chủ hàng thuận tiện hơn mà còn giảm đáng kể gánh nặng hành chính cho hải quan tại cảng.
3. Đầu mối vận tải đa phương thức xuyên suốt (Intermodal Transport Hub)
ICD là “đầu mối” nơi các phương thức vận tải khác nhau gặp nhau. Cơ sở này có hệ thống đưa container từ cảng đến ICD bằng đường sắt và xe tải lớn (vận tải ven biển), vốn có lợi thế vận chuyển khối lượng lớn, sau đó phân loại tại ICD để chuyển sang xe tải nhỏ giao đến điểm đến cuối cùng.
Hình thức vận tải kết hợp đường sắt và đường bộ này giúp xây dựng mạng lưới logistics tiết kiệm, đồng thời giảm các chi phí xã hội như hư hỏng đường sá, ùn tắc giao thông và ô nhiễm môi trường. Đặc biệt, hệ thống lưu giữ container rỗng tại ICD để có thể cung cấp ngay cho chủ hàng xuất khẩu là yếu tố cốt lõi của hiệu quả logistics.
Ví dụ dễ hiểu: Từ cảng Busan đến Seoul
Hãy cùng xem một ví dụ để nắm được quy trình hoạt động tổng quát của ICD.
Tình huống: Doanh nghiệp A tại Seoul nhập khẩu lượng vật tư tương đương 10 container từ Mỹ. Số vật tư này cập cảng Busan.
Trường hợp không có ICD: Container được dỡ tại cảng Busan. Doanh nghiệp A phải chờ đến khi hoàn tất thông quan tại hải quan cảng Busan. Sau khi thông quan xong, doanh nghiệp phải bố trí 10 xe tải chở container để vận chuyển riêng lẻ từ Busan đến Seoul. Trong quá trình này, bãi container tại cảng Busan trở nên chật chội, còn lưu lượng xe tải trên đường cao tốc Busan–Seoul tăng lên.
Trường hợp sử dụng ICD: Khi container được dỡ tại cảng Busan, chúng được đưa ngay lên tàu hỏa mà chưa cần thông quan. Một đoàn tàu hàng lớn chở cùng lúc 10 container đến Uiwang ICD trong nội địa. Doanh nghiệp A làm thủ tục thông quan tại hải quan Uiwang ICD thay vì ở Busan. Sau khi hoàn tất thông quan, doanh nghiệp chỉ cần vận chuyển bằng xe tải trên quãng đường ngắn từ Uiwang ICD đến Seoul.
Nhờ sử dụng ICD, cảng Busan có thể nhanh chóng giải phóng mặt bằng, doanh nghiệp A làm thủ tục thông quan thuận tiện hơn, còn trên phạm vi quốc gia, tình trạng ùn tắc đường cao tốc được giảm bớt.
ICD, nhân tố thầm lặng tạo nên năng lực cạnh tranh logistics quốc gia
ICD (cảng container nội địa) là cơ sở thiết yếu thực hiện các chức năng của cảng biển dù không có biển, giúp dòng chảy trong mạng lưới logistics quốc gia được thông suốt. Vai trò của ICD trải rộng trên nhiều phương diện, từ nhanh chóng đưa lượng lớn container vào sâu trong nội địa để giảm gánh nặng cho cảng biển, giảm chi phí logistics thông qua vận tải đa phương thức, đến tạo thuận tiện cho chủ hàng.
Vượt ra ngoài chức năng đơn thuần là nơi chất giữ container, ICD đang phát triển thành đầu mối logistics thông minh hơn nhờ sự kết hợp giữa hệ thống thông quan điện tử và công nghệ thông tin logistics tiên tiến. Chúng ta cần nhớ rằng đằng sau những dịch vụ logistics tiện lợi mà chúng ta hưởng mỗi ngày, ICD, “cảng trong nội địa”, vẫn đang âm thầm thực hiện vai trò của mình.
